15-09-1961 Borg Verhildersum tentoonstelling “Van Vlas tot Linnen”

___________________________________________________________

15-09-1961 Nieuwsblad van het Noorden, vrijdag
VAN VLAS TOT LINNEN” — TE LEENS

Op Verhildersum klinkt nu geklik-klak van het weefgetouw
(Van onze redacteur voor Noord-Groningen)

IN DE KEUKEN van de oude borg Verhildersum bij Leens klinkt thans het geklik-klak van een oud boerenweefgetouw. Een moderne jonge vrouw in historisch Groninger klederdracht bedient het en onder haar handen ontstaat een linnen handdoek.
Zij overstemt met haar weefwerk bijna het gesnor van het spinnewiel in een andere hoek van het vertrek.
De jonge vrouw, die daar aan het werk is, gaat ook al gekleed in een oud-Groninger kostuum. Ook zij maakt bij haar werk gebruik van een onvervalst vlasprodukt. Dat kan ook moeilijk anders, want de beide nijvere dames, die in de keuken van de borg als het ware een tafereeltje uit een 18de eeuws „binnenhoes” doen herleven, demonstreren hun kunnen op de tentoonstelling „Van vlas tot linnen“, die gistermiddag door dr. E. H. Ebels officieel werd geopend.

Deze tentoonstelling is de derde grote expositie, die de vereniging Het Ommelander Museum voor Landbouw en Ambacht op Verhildersum houdt. Eigenlijk viert zij met deze haar eerste lustrum, want de vereniging bestond in juli vijf jaar.
„Van vlas tot linnen” geeft evenals haar voorgangsters weer een beeld van het leven op het platteland en speciaal op die van de Groninger klei.
Zij vestigt bovendien nogmaals de aandacht op het oude landgoed met zijn grachten en singels temidden van de groene weiden.
Onder het motto „Het vlas spreekt” hebben alle vertrekken van de borg een bestemming gekregen, die op de een of andere wijze in verband staan met vlas of het daaruit verkregen lintprodukt.
Enkele fasen van de bewerking van vlas worden zelfs buiten het gebouw getoond. De met- zorg samengestelde expositie bestaat uit een veelheid van werktuigen en linnen gebruiks en kledingstukken. Zeer illustratief is o.m. het historisch verantwoord ingericht „kamnet” met de linnenuitzet van een boerin.
Vlastouwtje
De eigenlijke opening van de tentoonstelling vond plaats in de oprijlaan voor de borg, waar de oud-Commissaris der Koningin, dr. E. H. Ebels, een vlastouwtje doorsneed.
Voordien had hij in hotel Mercurius, waar vele genodigden bijeen kwamen, een toespraak gehouden, waarin hij onder meer de welvaartsgolf van na de oorlog ter sprake bracht. Uitvoerig schetste de heer Ebels de rol die de landbouw in de huidige ontwikkeling speelt. De heer Ebels, in wiens hart het Marnegebied een warm plaatsje inneemt, zei het streven van de organiserende vereniging uitermate waardevol te vinden als een sociaal-culturele activiteit, voortkomende en gestuwd door de plattelandssamenleving zelf.
Mevrouw T. F. Clevering-Meijer te Eenrum vertelde in aansluiting op dit openingswoord nog iets over de tentoonstelling.

Foto VLAS TOT LINNEN.
— 1 Het spinnewiel snort lustig de tentoonstelling in Leens — 2 Het braken van het vlas, dat vroeger gebeurde. — 3 Mevrouw T. F. Clevering-Meijer toonde ons de verschillende (oude) vormen van textieldruk — 4 Ook een weefgetouw is op de tentoonstelling te zien, evenals — 5 — het oude handwerk kantklossen.

___________________________________________________________

15-09-1961 
Op borg „Verhildersum” Leens: Historische tentoonstelling „Van Vlas tot Linnen”
Opening werd verricht door dr. E. H. Ebels

Toen Ik was jong en schoon
Droeg ik een blauwe kroon,
Toen ik werd oud en stijf
Kreeg ik een band om ’t lijf.
Toen werd ik gebroken, gekneusd en geslagen
En later door prinsen en graven gedragen
.” 

  Dit raadsel, met als antwoord ,vlas‘, komt voor in de fraai uitgevoerde, goed gedocumenteerde en met foto’s verluchte beschrijving van de historische tentoonstelling „Van vlas tot linnen“, die vanwege het Ommelander Museum voor Landbouw en Ambacht van 14 tot en met 27 september wordt gehouden op de oude borg Verhildersum te Leens.
Het Ommelander Museum heeft voor de derde maal een historische tentoonstelling voorbereid en blijft hiermede getrouw aan haar doelstelling, opgenomen in de statuten, dat zij datgene wil doen om de belangstelling te wekken en gaande te houden van het levert op het Platteland in de loop der tijden, speciaal in het kleigebied van de provincie Groningen. Een doelstelling welke zij o.m. tracht te bereiken door het oprichten en instandhouden van tentoonstellingen.
  De eerste tentoonstelling werd georganiseerd in 1957 onder het motto „Verhildersum herleeft“. In 1959 volgde de tentoonstelling „Van koren tot brood“.
Beide tentoonstellingen Mochten zich in een grote belangstelling verheugen.
  Het onderwerp dat thans de aandacht van de bezoeker vraagt omvat de materie „van vlas tot linnen” en beantwoordt dus weer volkomen aan het door de vereniging gestelde doel.
De tentoonstelling draagt een geheel eigen karakter. Zij doet evenals bij de twee vorigen een brok streekgeschiedenis herleven.
Er wordt b.v. getoond hoe in vroegere tijden het vlas met handkracht werd be- en verwerkt, hoe de huisvrouw eigen garen spon, hoe de dorpswever het linnen weefde enz.
  Het oude landgoed Verhildersum leent zich voor een expositie als deze wel in bijzondere mate. Alle vertrekken hebben met deze expositie een bestemming gekregen. die op de één of andere wijze in verband staat mei vlas of het daaruit verkregen produkt.
Bij een rondgang doet men een scha van wetenswaardigheden op. 

VAN VROEGER TOT NU
  Over de geschiedenis van het vlas en zijn bewerking kan men op de ten toonstelling en uit de beschrijvende catalogus van alles te weten komen, evenals over de bewerking van het vlas zoals dat vroeger plaats vond in en buiten de, boerderij.
Het zwengelen en repelen wordt gedemonstreerd in één van de grachten en in een daartoe opgestelde tent op het voorplein. In de voortuin is een linnenblekerij.
De archeologische afdeling laat zien hoe in de eerste eeuwen onzer jaartelling het weven als uiting van de oude wierdencultuur reeds in de bijzondere belangstelling stond. In historische costuums uit de loop van de laatste eeuwen zijn personen bezig met het bewerken van vlas. 

  Zo zou men kunnen doorgaan. Wat hier is bijeengebracht en tentoongesteld kan in dit kort bestek niet worden vermeld. Wij willen nog wijzen op het vertrek waarin de vlasbouw vanaf de vroegere tijden tot aan de dag van heden is uitgebeeld en de veredeling van het onkruidplantje „vlas” tot het gekweekte produkt van vandaag op illustratieve wijze in beeld is gebracht.
  De voorschriften gegeven in de Bijbel (Lev. 16 vers 4 en Ex. 28), omtrent de kleding van de priesters spraken reeds van fijn linnen. Men treft deze linnen gewaden aan op deze bijzondere expositie, zowel de gewaden van de kerkedienaars, als het avondmaalslinnen met handgeweven beelden naar Leonardo da Vinci. Ook ziet men het Mariadoekje uit het oude klooster van Aduard als ander Avondmaalsgoed.
  De opening van de tentoonstelling vond gistermiddag plaats in hotel Mercurius, te Leens, door de oud-Commissaris der Koningin in deze provincie, dr E. H. E’bels, en in het bijzijn van talrijke genodigden.
De oud-commissaris verwelkomde met een inleidend woord door de voorzitter van het Ommelander Museum en het tentoonstellingsbestuur, dr. L. H. Bruins te Leens.
  Mevrouw E. F. Clevering-Meijer uit Eenrum, die de algemene leiding van de expositie op zich heeft genomen, gaf na de opening een uiteenzetting , van het tentoongestelde en een overzicht van de expositie.

___________________________________________________________

22-09-1961 Groninger landbouwblad: vlasbewerking
___________________________________________________________

29-09-1961 Nieuwsblad van het Noorden, vrijdag

Vijfduizend bezoekers Van vlas tot linnen
De tentoonstelling van vlas tot linnen die is gehouden op de borg Verhildersum te Leens heeft ruim 5000 bezoekers getrokken. Dit betekent een record voor de drie tot dusver georga-
niseerde tentoonstellingen op de borg.
Een verdiend succes dus voor Het Ommelander Museum voor Landbouw en Ambacht te Leens en voor mevrouw T. F. Clevering-Meijer uit Eenrum, die de dagelijkse leiding had.
De beide vorige tentoonstellingen waren Verhildersum herleeft en Van koren tot brood.

___________________________________________________________

Naar Ommelander Museum
Naar Groninger Dracht e.d.