| ___________________________________________________________ |
Groningen, 27 mei 1861
Project kunstweg van Houwerzijl naar Saaxum e.o.
Ex. 30 Mei 1861, N°. 21 N°. 1319. Bijlage F.
Groningen den 27 Mei 1861
Project kunstweg van Houwerzijl naar Saaxum enz. enz. 6 Bijlagen terug in een rol.
Ik had de eer bij UEdGrootAchtbarens kantbeschikking dd. 11 April jl. N°. 48 om berigt en raad na gedaan onderzoek te ontvangen de hierbij teruggaande missive van het Gemeentebestuur van Leens, waarbij gevoegd was:
1°. Eene begrooting van kosten wegens het aanleggen van eenen grindweg van Houwerzijl over Zuurdijk, Barnjegaten tot aan den in aanleg zijnde weg van den Hoorn naar Saaxum.
2°. Eene begrooting van kosten wegens het aanleggen van eenen grindweg aanvangende aan den weg van den Hoorn naar Saaxum, over Schouwen en Schouwerzijl tot Groot Maarslag.
3°. Een besluit van den Gemeenteraad van Leens, aanbiedende 25% der kosten over het gedeelte kunstweg sub 1 genoemd onder die gemeente vallende, met verder verzoek dat de provincie onder aanbod der gronden voor de aardebaan en voor een tolhuis, 80% der totale kosten, den weg voor hare rekening aanlegt.
4°. Een besluit van den Gemeenteraad van Ulrum, aanbiedende 25% der kosten over het gedeelte kunstweg sub 1 genoemd onder die gemeente vallende, met een kosteloos van kostelooze overdracht van het gedeelte grindweg van Houwerzijl tot het tolhuis nabij de Zoutkamp.
5°. Een besluit van den Gemeenteraad van Leens, aanbiedende de 25% der kosten voor den aanleg van den kunstweg sub 2 genoemd, met verder verzoek dat de provincie onder aanbod der gronden voor de aardebaan en 80% der totale kosten den weg voor hare rekening aanleggen.
6°. Eene Situatiekaart van eerstgenoemden weg in 3 bladen.
7°. Eene Situatiekaart van laatstgenoemden weg in 1 blad.
Een locaal onderzoek der voorgestelde rigting gaf betreffende eerstgenoemden weg tot de volgende opmerkingen aanleiding.
Over het algemeen zijn op de kadastrale kaarten de wegen zeer onnauwkeurig aangeduid, en worden de bogten en krommingen welke werkelijk op het terrein bestaan op de kaarten niet teruggevonden, of zijn veel flaauwer aangetoond dan deze met de daad zijn.
Zoo is onder anderen de bogt bij perceel 66 zoodanig scherp, dat eene afsnijding met potloodlijnen aangeduid volstrekt noodig is.
Bij de behuizingplaats van J. Beukema behoort eene afsnijding over de landen te worden gemaakt, eveneens in potlood aangegeven, dubbel noodig omdat deze plaats digt met hout begroeid, het onmogelijk maakt dat bestuurders van 2 op den hoek zich ontmoetende rijtuigen tijdig genoeg zien.
De scherpe hoek te Barnjegaten, bij de plaats van de wed°. Boer, moet door eene afsnijding over het land noodzakelijk verbeterd worden.
Bij D. van Kolken loopt de weg zoo als dezelve in potlood ter zijde is aangetoond. Het zal dus geene verdere toelichting vorderen, dat eene afsnijding hier volstrekt noodig is.
Ten aanzien der begrooting moet ik opmerken, dat de glooiingen in plaats van ¾ op 1 niet meer dan 1½ op 1 moeten zijn. Dat eene puinbaan op 16 duim en de grind op 6 duim dikte berekend zijnde te zwak is, en behoort tegen 17 duim puin en 8 duim grind.
Op de rigting voorgesteld voor den 2° genoemden weg naar Groot Maarslag moet ik aanmerken dat bij de wed°. Boer eene afsnijding over de landen van den zeer scherpen hoek noodzakelijk is; dat voor de percelen 367 en 368 de rigting volgens de potloodlijnen aanmerkelijk verbetering ondergaat; dat de weg te Schouwerzijl tusschen den dijk en de huizen niet breeder dan 6 ellen kan worden, waartoe de oprede des dijks ongeveer 2 el zal moeten versmald worden, en daar dezelve onmisbaar is zal de kruin des dijks even zooveel mindere breedte verkrijgen; dat onmiddellijk ten Noorden Schouwerzijl, voor de percelen 583, 590, 591 en 592, met potlood de rigting is aangetoond zoo als deze behoort te zijn; en dat eindelijk de afronding van den scherpen hoek bij de percelen 594 en 595 noodzakelijk is.
Overigens de begrooting heb ik dezelfde aanmerkingen als die, welke ik omtrent de vorige begrooting aanvoerde, onder bijvoeging dat voor winst, risico en onvoorziene uitgaven gesteld is ruim 18%, dat is 5% te veel.
Ten slotte zij het mij vergund op te merken dat naar mijn gevoelen beide voorgestelde ontwerpen van wegen zijn van betrekkelijk plaatselijk belang, en als zoodanig nimmer voor rekening der provincie behooren te worden aangelegd. Reeds thans beklaagt men zich over de hooge som welke het jaarlijksch onderhoud der kunstwegen aan de provincie kost, terwijl men hier met eene bijdrage van 80% der kosten van aanleg, met den grond voor de aardebaan, eenen kunstweg bekomen kan dien men niet behoeft te onderhouden.
Geene voorwaarden dan meer gevorderd wordende dat zoodanig ontwerp de kenmerken van algemeen belang moet bezitten.
Zoo ligt voor de hand dat eene massa wegen alleen ten gerieve van enkele bijzondere particulieren zullen worden daargesteld en door de Provincie te worden onderhouden, veel beter ware het dan de Subsidie tot daarstellen van zijde der provincie van 30% op 50% te verhoogen, dan den eeuwigen last van onderhoud op zich te nemen.
Ik heb de eer tot mijn advies voor te dragen:
1°. Het verzoek van het Gemeentebestuur tot aanleg der beide wegen voor provinciale rekening, onder genot van 80% der kosten, benevens de grond voor de aardebaan en die voor een tolhuis, te wijzen van de hand, maar hen aan te bieden 30% der kosten, waarvoor de besteding der beide wegen in het openbaar volgens een vooraf door U goed te keuren bestek zal plaats hebben, of zooveel meer als de Staten zullen vermeenen te behooren.
2°. Aan het Gemeentebestuur de gemaakte opmerkingen mede te deelen, ten einde daarnaar ontwerp, rigting en begrooting te wijzigen, met vrijlating echter wat betreft den te zwakken aanleg van de kunstbaan deze onveranderd te laten, als blijvende het onderhoud ten laste der Gemeente.
3°. Het Gemeentebestuur uit te noodigen om de gevorderde verbandschriften in te zenden, bepaald bij Uw besluit van 12 October 1849 N°. 30, Provinciaalblad N°. 78, waarbij zij verklaren het toezicht Uwerzijds op genoemde wegen te gedoogen.
De Hoofd-Ingenieur van den Waterstaat in het 1e district Brunings
| ___________________________________________________________ |