___________________________________________________________

12-08-1988 Nieuwsblad van het Noorden

door Jaap D. Homan
Ook kraamkamer uit 19e eeuw
Kleren maken de pop in borg Verhildersum
  Met een kleine variatie op „kleren maken de man” heeft de heer F.J. Veldman, conservator van de borg Verhildersum in Leens en van de Menkemaborg in Uithuizen (eenderde van zijn tijd is hij te vinden in Leens en tweederde in Uithuizen) in het koetshuis van Verhildersum een tentoonstelling ingericht. Toten met 11 september kan men er kijken (dinsdag tot en met zaterdag 13-17.30 uur en zondag van 10.30-17.30 uur) naar de tentoonstelling „Kleren maken de pop“, bestaande uit miniatuur-figuren, die zijn gemaakt door Jan Duyvetter (1915-1985).
  Duyvetter werd geboren in het toenmalig Nederlands Indië. In Den Haag studeerde hij aan de Akademie, voor Beeldende Kunsten en daarna werkte hij als choreograaf en kostuumontwerper voor, het toneel. In 1947 kwam hij dienst van het Nederlands Openlucht Museum in Arnhem waar hij elf jaar later hoofd werd van de afdeling klederdrachten. In 1979 moest hij zijn baan om gezondheidsredenen neerleggen.
  Zijn belangstelling ging vooral uit naar de kostuumgeschiedenis, zowel van de modedracht als de streekdracht. Het was terug te vinden in de grote tentoonstellingen, die eens in de twee jaar in ‘zijn’ museum werden gehouden en belangstelling kregen uit binnen en buitenland. Jarenlang waren zijn ideeën mede bepalend voor kostuumopstellingen in andere musea. Bovendien tekende en schilderde hij klederdrachten, die ook zijn terug te vinden in publicaties, onder ander in het grote boek „Klederdrachten” van prof. dr. F.W.S. van Thienen en J. Duyvetter in de serie „De schponheid van ons land” (1962).
  De tentoonstelling in Verhildersum is gewijd aan de vele poppen, die hij maakte. Zij geven een

beeld van de mode in de loop der eeuwen. De verfijnd geboetseerde gezichten en handen werden aangekleed met zijde en kant, laken en baai, strikjes, pailletten en kralen. De kledingstukken zijn tot in de details afgewerkt zowel aan de buiten- als aan de binnenkant. Naadjes, plooitjes, voeringen, trensjes, ja hij heeft alles tot in de’ perfectie gemaakt.
  De poppen en zijn andere werk zijn ondergebracht in de „Stichting Jan Duyvetter”, die zich ten doel stelt het door hem gemaakte en verzamelde werk bijeen te houden. In Verhildersum worden ruim dertig poppen getoond.
Bovendien is er een vitrine met kledingstukken, van de hoed tot de schoen. Het pronkstuk van de tentoonstelling en ook in een aparte vitrine uitgestald, is een pop, voorstellend koningin Elisabeth I van Engeland in omstreeks 1590.  

Kraamkamer
In de- serie „Nederland Museumland” in deze krant schetste collega Wim Jassies op 7 april een algemeen beeld van Verhildersum. Terloops richtte hij ook. even de schijnwerper op een kamer, die nu is ingericht als een kraamkamer anno 19e eeuw.
Veldman is bijzonder trots op deze aanwinst, die en goed beeld geeft van een dergelijke kamer. Een deel van de inrichting is afkomstig van de borg Ekenstein bij Appingedam. Getoond worden onder meer een prachtig Frans bed met bijbehoren, een kamerscherm en een schommelwieg, werkelijk een ‘plaatje’. De wieg is aangekleed door medewerkers van Verhildersum, die van oude vitrage een mooi gordijn om de wieg maakten.. In de Menkemaborg heeft Veldman ook een kraamkamer ingericht maar dan één, die nog een eeuw ouder is.

Wanneer men toch in de borg is (geopend dinsdag tot en met zondag 10.30-17.30 uur) moet men ook een blik werpen in de andere vertrekken en in de kelder waar enige honderden (lege) wijnflessen uit de vorige eeuw liggen opgeslagen en tientallen gevulde weckflessen, verkregen uit-particulier bezit, staan. Tijdens de rondgang komt men ook op de zolder waar bijvoorbeeld de geschiedenis van het wad en het land zijn uitgebeeld. Op een deel van de zolder herleeft de oude ‘kleerzolder’ met een aantal Groninger kostuums en een volledig ingerichte linnenkast.
  Deze maand bloeien nog veel planten. Daarom, is het ook de moeite waard ruim de tijd te nemen voor de prachtige tuin waar het meeste dat groeit en bloeit is voorzien van naamkaartjes. De eetkamer in de borg is weliswaar gedekt met een Frans servies maar wil men iets nuttigen dan is men aangewezen op het oude schathoes (zelfde openingstijden als de borg) aan de rand van de tuinen, dat nu is ingericht als café-restaurant.

___________________________________________________________

Naar Ommelander Museum en Verhildersum