| ___________________________________________________________ |
20-07-1993 Nieuwsblad van het Noorden, dinsdag
Wilhelmina’s poppenhuis in Leens
Van een onzer verslaggevers
LEENS — “Je voelt je er haast een gluurder,” grapt F. Veldman, conservator van de borg Verhildersum, over de tentoonstelling van antieke poppenhuizen die momenteel op de borg in Leens te zien is. En inderdaad, bij sommige van de tentoongestelde poppenhuizen moet de bezoeker zijn neus letterlijk tegen de ramen drukken om het ‘poppenleven’ binnen te kunnen zien.
Op de tentoonstelling zijn enkele complete huizen te zien en daarnaast een groot aantal poppenkamers en winkeltjes. Allemaal volledig ingericht. Keukens met ouderwetse fornuizen, potten en pannen en zelfs pasgebakken taarten en koekjes. Zitkamers, chic ingericht met antieke meubeltjes en slaapkamers met hemelbedden. In sommige huizen zijn zelfs bewoners aanwezig, gekleed in de mode uit de tijd dat de poppenhuizen gemaakt werden: eind vorige, begin deze eeuw. Volgens Veldman geven de poppenhuizen een goede indruk van het leven in die tijd.
De tentoongestelde poppenhuizen lijken niet meteen geschikt als kinderspeelgoed, met al die fragiele meubeltjes en piepkleine porseleinen theeserviesjes. Toch hebben de huizen die op Verhildersum tentoongesteld zijn wel degelijk in de speelkamers van rijkeluiskinderen gestaan, vertelt Veldman. Zo liet een Leidse fabrikant zijn eigen woonhuis, een statig herenhuis, in het klein namaken voor zijn dochtertje Ottilie. Arbeiders uit zijn fabriek werkten in de slappe tijd van het jaar aan het poppenhuis, dat door Veldman als een van de pronkstukken van de tentoonstelling beschouwd wordt. “Het is nog nooit eerder tentoongesteld,” vertelt de conservator. Via vrienden hoorde hij van het bestaan van het poppenhuis en wist hij het op de tentoonstelling in Leens te krijgen.
Veldman is ook erg ingenomen met het huis dat middenin de tentoonstellingsruimte staat en dat door Groningers meteen herkend zal worden als het stadhuis op de Grote Markt. Het werd ooit gemaakt als geschenk voor – toen nog – het prinsesje Wilhelmina, dat met haar ouders de stad Groningen bezocht. Of het aan het prinsesje heeft gelegen valt te betwijfelen, maar Veldman kreeg het poppenhuis als een bouwval van het Groninger Museum in bruikleen. Maanden werd er gewerkt aan de restauratie en nu ziet het gebouw er weer piekfijn uit. De bezoeker moet op de knieën om door de kleine raampjes de zwak verlichte kamers in te gluren. Wie denkt zo te kunnen zien hoe het stadhuis op de Grote Markt eruit ziet komt bedrogen uit; uiterlijk mag het poppenhuis als twee druppels water op zijn grotere broer lijken, het interieur is ontsproten aan de fantasie van de bouwers, vertelt Veldman.
Toen het idee van de tentoonstelling bij Veldman opkwam verwachtte hij niet de hele tentoonstellingsruimte met antieke poppenhuizen te kunnen vullen. Het plan was dan ook om ook moderne poppenhuizen en zelfs een Playmobilhuis als modernste variant in het genre aan de tentoonstelling toe te voegen. Maar dat bleek niet nodig. Veldman wist een particuliere verzameling van maar liefst 26 huizen en kamers in handen te krijgen. En 14 dagen voordat de tentoonstelling begon bleek een familie in Winsum nog een compleet poppenhuis in koloniale stijl in de aanbieding te hebben.
De tentoonstelling, die nog tot 29 augustus duurt, slaat volgens de conservator goed aan bij het publiek. “ledereen vindt het vertederend, die miniatuurhuizen. Grote mensen en kleine kinderen, iedereen ligt op de knieën.”
Voor alle zekerheid is voor alle huizen glas geplaatst, want de ervaring leert dat de grote en kleine bezoekers nauwelijks de drang kunnen onderdrukken om met de poppenhuizen te gaan spelen.
■ Dit miniatuurstadhuis van Groningen werd destijds gemaakt als geschenk voor het prinsesje Wilhelmina. Het is te zien op de expositie van antieke poppenhuizen op de borg Verhildersum in Leens.
___________________________________________________________