| ___________________________________________________________ |
23 maart 2026 Dagblad van het Noorden, maandag
LUUK SPORREL
HOUWERZIJL De Duitse bezetter nam de laatste kerkklok uit Houwerzijl mee. Dankzij een groep enthousiaste dorpsbewoners galmt sinds zaterdag weer een bel door het dorp. En dat vanuit een hagelnieuwe klokkenstoel.
Of nou ja, hagelnieuw? Het bouwwerk van enkele meters hoog is gemaakt van oude balken uit een boerenschuur in de buurt van Houwerzijl.
„Die balken zijn zo’n 40 centimeter dik”, weet Hans Fidom. En ze zijn oud.
Dat de balken uit de buurt komen, geeft de klokkenstoel een extra vleugje Houwerzijl.
Fidom werkte samen met dorpsbewoners aan de terugkeer van een kerkklok. Nieuw is die klok evenmin: hij komt uit 1963 en werd gegoten door Daelmans in Lierop (Noord-Brabant).”
Het is geen lichte jongen, vandaar dat die stevige balken nodig zijn. Het ding weegt zo’n 280 kilo en galmt in een lage C. Met de klok Kunnen bijzondere momenten in het leven van dorpelingen worden gemarkeerd.
“Denk aan een kind dat geboren wordt of bij het overlijden van iemand.”
Het was nog even puzzelen waar de klokkenstoel moest komen te staan. De oorspronkelijke klok van Vliedorp, zoals Houwerzijl lang geleden heette, stond bij de zijl (sluis)
van het riviertje de Houw. Het grensde aan de zee.
Later kwam er een klok in de kerk die nu onderdeel is van de Theefabriek, zegt Fidom. Die klok werd door de Duitsers omgesmolten voor oorlogsmaterieel.
De nieuwe klokkenstoel staat precies tussen de kerk en de oude klok van Vliedorp.
Er is gekozen voor een klokkenstoel omdat dat nog enigszins betaalbaar was. “Het wordt snel duur”, zegt Fidom. Het project is deels gefinancierd uit het dorpsbudget van de gemeente Het Hogeland, en verder met geld uit het SK&L-fonds en een SNN·subsidie. Maar zonder de inzet van veel vrijwilligers was die er niet gekomen, zegt Fidom.
“Zo heeft Aad van den Bemt het ontworpen. Hij is architect. Er zijn wel honderd schetsen gemaakt.”
Uiteindelijk is gekozen voor het meest simpele model, zegt Fidom.
Eén waarbij de klok stil hangt, en wordt geluid door aan een touw een klepel te bewegen: “Wij beieren”, spreekt Fidom in vakterm.
Dat beieren vergt nog wel wat oefening, daarom heeft de groep enthousiastelingen afgelopen week ook maar gelijk een klokkenluidersgilde in het leven geroepen.
“Zodat we kunnen gaan oefenen op ritmes.”
Het jongste gilde van Nederland?
“Nou de leden zijn dan weer niet zo jong”, grapt Fidom.
| ___________________________________________________________ |
Hans Fidom heeft veel tijd besteed aan de restauratie van het Rohfinger orgel in de kerk van Zuurdijk
Hans is kerkorgeldeskundige
| ___________________________________________________________ |
2026: Nieuwsbrief Dorpsbelangen Houwerzijl
De oude balken zijn afkomstig van de “gebintzuilen” uit een oude schuur van Arie van der Spek.
De klok dateert uit 1963, is gegoten door de firma Eijsbouts, en komt uit een inmiddels gesloopt klooster in Limburg.
| ___________________________________________________________ |
Toch opmerkelijk dat een “Roomse” klok een “Gereformeerde” klok vervangt!
In de Marne werden door de Reformatie de “Roomse” klokken “Hervormd”.
RTV Noord heeft over de onthulling een reportage gemaakt
| ___________________________________________________________ |
Op de website van de Heemkring Heel staat ondermeer het volgende:
De klok is afkomstig van uit de kek van het klooster Sint Joseph en is genaamd: “Joseph“.
Doorsnede 77 centimeter, gewicht 285 kilogram, een lage C toon.
In 1963 gegoten door de firma Eijsbouts uit Asten.
In de kerk hingen destijds ook twee kleinere klokken: Franciscus en Maria.
De klokken waren een schenking van „de eerste AOW-trekkers onder de broeders“. Die kregen vanaf 1957, net als alle Nederlanders van 65 en ouder, een „staatspensioen“. „Trekken van Drees“ werd dat genoemd.
De broeders hadden dat geld bij elkaar gelegd en daarvan de klokken gekocht.
| ___________________________________________________________ |
Gegevens van de geroofde klok:
206 Houwerzijl. Geref.
A. H. van Bergen. U. J. van Bergen, 1894. 60 cm.
Vz. (= voorzijde): Wapen Koninkrijk der Nederlanden, tusschen HEILIG / ERLEE 18 / 94;
az.(=achterzijde): GEGOTEN DOOR / A. H. EN U. J. VAN BERGEN.
Destijds geen afgietsel gemaakt
Bron:
Beredeneerde Lijst Van Torenklokken in de Provincie Groningen
Vóór de Vordering door de Bezettende Macht in 1942 en van de Klokkenafgietsels in het Museum van Oudheden voor de erovincie En Stad Groningen
door A. Pathuis, Adjunct-commies bij het Rijksarchief in Groningen en M.A. de Visser, Conservatrice bij de Kunst- en kunsthistorische afdeeling van het Museum van Oudheden voor de provincie en stad Groningen
met Drie Registers
Drukkerij Gebroeders Hoitsema – Groningen 1945
| ___________________________________________________________ |
Naar Zuurdijk Luidklok Maria