___________________________________________________________

17-12-1912 Nieuwsblad van het Noorden  

Tram- en spoorwegen in deze provincie
De verschillende comités voor aanleg van tram- en spoorwegen in onze provincie hebben, daartoe, uitgenoodigd, Ged. Staten ingelicht over den stand der voorbereidende werkzaamheden. 

De Commissie tot verbetering van het verkeerswezen in Oostelijk Groningen berichtte dato 30 Mei j.l., dat de gezamenlijke kosten van het tramplan Delfzijl—Winschoten—Ter Apel, met overneming van de lijn Winschoten—Bellingwolde, beloopen f 2556.131, waaronder begrepen f 166.840 voor de havenwerken enz. bij het station Winschoten en f 37673 voor buitengewone werken in de gemeente Midwolda.
Deze voor den aanleg benoodigde gelden zijn nu geheel bijeen. De gemeenten, die bij deze lijn betrokken zijn, hebben hunne deelname in het aandeelenkapitaal verhoogd tot een gezamenlijk bedrag van f 591000.
De benoodigde 4 ½  pct. obligatieleening, groot f 510000, is geheel geplaatst, in dien zin, dat ongeveer f 335000 genomen is door particulieren en f 175000 door een syndicaat van kassiers en particulieren. Zoodra de statuten „Oost Groningen”, die 29 Maart 1912 naar den Haag zijn opgezonden, de Kon. goedkeuring verkregen zullen hebben, zal voor deze f 175000 eene openbare inschrijving worden gehouden.
Voor de wijze, waarop de lijn Delfzijl zal binnenkomen en aansluiten bij de haven, is het oorspronkelijke plan behouden. Da noodige vergunningen, met uitzondering van de vergunning tot het leggen van sporen op het havenemplacement, zijn verkregen. De commissie is van gevoelen dit plan te moeten aanhouden, daar het andere om de haven te bereiken door verandering van de twee sluizen van het Damsterdiep tot ééne sluis allicht groote vertraging in de uitvoering zou brengen. Herhaalde besprekingen en onderhandelingen met verschillende corporatiën hadden tot heden tot geenerlei resultaat geleid. 

De Directie van de Ned. Tramweg – Maatschappij berichtte do. 27 Mei o.m., dat, volgens hare berekening, de lijn Drachten —Groningen in den zomer van 1913 in exploitatie gebracht zal kunnen worden.
Nadat de onderhandelingen met de Amsterdamsche Bank geen kans van slagen schenen te bieden, schrijft het Hoofd-comité voor den aanleg van tramsporen in deze provincie dato 21 Mei, is het sedert geruimen tijd in onderhandeling met eene Engelsche Maatschappij op een grondslag, die in principe de goedkeuring van den Minister van Waterstaat heeft verworven. 

Deze onderhandelingen hebben tot dusver een gunstig verloop, terwijl blijkt van de medewerking van het Ministerie van Waterstaat. 

De plannen en begrootingen (voor electrische tractie) zijn thans door den Minister om advies gesteld in handen van den Raad van Toezicht op de Spoorwegdiensten en van den Rijks commissaris voor Spoorwegen met beperkte snelheid. De Minister deed het comité reeds een  voorloopig ontwerp voor de concessie en subsidie-overeenkomst toekomen, welke naar bovenbedoelde Eng. Mij. is doorgezonden. 

Het Spoorwegcomité Stadskanaal —Ter Apel—Duitsche grens berichtte 1 Juni, dat het ln verband met enkele nog hangende zaken op dit oogenblik nog niet in staat is om zoo volledig mogelijk mededeelingen betreffende den stand van zaken te verstrekken. 

Omtrent eene spoorwegverbinding tusschen Ulrum en een der stations van den Gron. Locaalspoorweg werd dato 31 Mei door het comité medegedeeld, dat uitgewerkt wordt een plan Winsum—Zoutkamp, bij Ranum aansluitende aan de bestaande lijn en verder ten Zuiden langs de dorpen Eenrum—Den Hoorn en Wehe en ten N. langs Leens en Ulrum, terwijl alles zal worden gedaan wat noodig is ter verkrijging van concessie en ondersteuning uit de Rijks- en de prov. middelen. Bovendien wordt voorbereid de oprichting van eene Maatschappij, die een. en ander zal kunnen overnemen en het plan doen uitvoeren.
De lengte van de lijn zal 18.6 K.M. zijn en naar de voorloopige globale raming van f 50000 per K.M. zullen de aanlegkosten f 930000 bedragen. In de betrokken streek is als aandeelen-kapitaal toegezegd f 397500, alzoo ongeveer 43 pet. van het benoodigde.
Onder deskundige leiding is de lijn uitgebakend en met de waterpassing aangevangen. Het comtié hoopt nog dezen zomer het uitgewerkt plan te kunnen inzenden, daarbij alsdan tevens een beroep te doen op medewerking en steun van de provincie. De kosten, door het comité le maken, zullen, ingeval overdracht aan eene Maatschappij onmogelijk mocht blijken, gedragen worden door de gemeenten Ulrum, Leens, Eenrum en Winsum. 

De ombouw der Eerste Groninger Tram. De kosten hiervan worden op f 600000 geraamd, waaronder ook begrepen is de koopsom van f 125000 van hel materiaal, enz. der oude tram. Onder dagteekening van 27 April j.l. richtte het Centraal bestuur uit de commissie lot verbetering van het verkeerswezen in Oostelijk Groningen zich tot de Staten met verzoek voor de kosten van aankoop en ombouw een renteloos voorschot te willen verstrekken van 16 ½ pct. van de begrooting ad f 600000. Het Syndicaat tot reorganisatie der tram had zich gewend tot genoemde commissievan oordeel zijnde, dat samenwerking met de commissie het aangewezen middel zou zijn om de instandhouding en verbetering van het bedoelde vervoermiddel te verzekeren en van die zijde reeds van den aanvang harer werkzaamheden de overtuiging bestond, dat eene verbetering van het verkeerswezen een samenwerking zou eischen van alle ln het Oostelijk gedeelte der prov. Groningen gelegen gemeenten. Adressante wijst op het groote belang, dat er voor dat gedeelte van de Veenkoloniën met haren eigenaardigen langgerekten bouw der dorpen verbonden is aan een goed verkeersmiddel, dat zich langs de huizen voortbeweegt.
Ofschoon de Noord-Ooster -een deel van de taak van de tram overneemt, vooral het personenvervoer over groote afstanden, blijft er toch voor een tram reden van bestaan over in verband met het locaal personenverkeer.
Aan goederenvervoer zal meer aandacht geschonken moeten worden, de baan zal zoodanig versterkt moeten worden, dat deze ook voor groot goederenvervoer geschikt zal zijn. Waar de ombouw tot electr.- of stoomtram te hooge kosten na zich zou sleepen, is gezocht naar een niet te kostbaar vervoermiddel, dat toch voldoet aan de eischen van sneller personen- en zwaarder goederenvervoer en meent men deze gevonden te hebben in het plan om benzinemotorentractie te nemen. De tram zal rijden langs Zuidhrock—Muntendam—Veendam —Wildervank—Stadskanaal—Ter Apel en Veendam—N. Pekela, tezamen 49½ K.M., terwijl de richting der bestaande lijn slechts op enkele punten gewijzigd zal worden. Zoo zal door de totstandkoming van den spoorweg bij de stations Veendam en Stadskanaal (gem. Wildervank) aansluiting gezocht worden. De tram van Wildervank naar Muntendam zal, in ’t belang der exploitatie, meer dan tot dusver door de kom der gemeente Veendam rijden en daarom door de Kerkstraat en langs het Westerdiep naar Muntendam geleid worden.
Inplaats dat de tram, zooals vroeger te Zuidbroek aansluiting had bij ’t station met de Staatsspoor zal zij nu gebracht worden tot aan ’t Winschoterdiep aldaar, in verband met het goederenvervoer en de eventueele latere aansluiting bij het tramplan van het Hoofdcomité voor den aanleg van tramsporen in de prov. Groningen.
De verwachting wordt uitgesproken, dat het Rijk evenals het ook andere tramwegen gesteund heeft, in dit geval een renteloos voorschot van 40 pct. of f 240000 zal toestaan, de provincie ⅙ of f  100000 en het overige, zijnde f 260000, in aandeelen door de betrokken gemeenten bijeengebracht wordt. 

Ged. Staten, die advies hebben uitgebracht, wijzen op de groote sympathie, die het plan bij de  bewoners heeft gevonden blijkens de groote financieele offers, en meenen. dat de financieele opzet in verband met het te verwachten verkeer niet overdreven is opgesteld, terwijl de rentabiliteitsberekening in vergelijking met het tegenwoordig vervoer met de paardentram en het vermoedelijk ontvangstcijfer met die van andere bestaande lijnen wel vertrouwen kan inboezemen, Volgens berekening kan op het aandeelenkapitaal der gemeenten een dividend worden uitgekeerd van 2.68 pct., wijl de provincie, indien zij op dezelfde voorwaarden als het Rijk eventueel een renteloos voorschot zal geven, ;zou kunnen rekenen op eene som van f 2680 als jaarl. terugbetaling op dat voorschot. Ged. Staten meenen dat hun zienswijze, dat de totstandkoming van een tram met mechanische tractie door ombouw van de bestaande paardentram het best kan voldoen aan de verkeersbehoeften in de betrokken streek voldoende bekend is. 

Niettegenstaande den financ. steun, die reeds door de provincie toegezegd is aan de ontworpen spoorlijn Stadskanaal—Ter Apel— Duitsche grens, aarzelen zij niet voor dezen ombouw eveneens een financ. offer uit de prov. kas toe te staan. Het is gewenscht, dat in de a.s. zitting da subsidie-aanvraag nog wordt behandeld. Ged. besluiten met voor te stellen een renteloos voorschot te verleenen van f 100000, op voorwaarde, dat ook door het Rijk een renteloos voorschot wordt toegekend, en verder onder de gebruikelijke voorwaarden. Zij zijn overtuigd dat het Rijk ook geen steun zal verleenen voor en alleer van zijnentwege een voldoend technisch onderzoek is ingesteld naar den geheelen opzet.

___________________________________________________________

Naar Tramweg Maatschappij “Winsum-Ulrum”