| ___________________________________________________________ |
17-05-1974 Nieuwsblad van het Noorden, vrijdag
Boerenkunst van Berend Kunst in Borg Verhildersum
De Groninger Berend Kunst reisde in de vorige eeuw stad en land af om, tegen de opkomst van de fotografie in, nog een oud ambacht uit te oefenen: het maken van familieportretten. Veel daarvan hangt nu op een expositie in Verhildersum in Leens, helemaal gewijd aan werk en leven van Berend Kunst.
De expositie is georganiseerd ter gelegenheid van de uitgave van het boek „Berend Kunst, reizende portretschilder (1794-1881)”, dat door ds. E. F. Smits is begonnen en na diens dood door drs. P. J. Huizinga voltooid werd. De pastels van Kunst, —want deze techniek was z’n specialiteit zijn vooral interessant voor mensen met belangstelling voor regionale historie. Kenmerkend is de informatie op begeleidende kaartjes, portret van zus of zo, getrouwd met die en die. Veel kunstzinnige variatie zit er niet bij. Mannen en vrouwen zijn vrijwel eender geportretteerd: mannen naar rechts kijkend en vrouwen naar links, een resultaat van de vorige eeuwse gewoonte de portretten als pendanten naast elkaar te hangen zodat de heer en vrouw des huizes minzaam in elkaars richting keken.
De portretten van Kunst zijn kundig zolang hij binnen dit stramien blijft. Zodra hij de ketens van deze „kunst-fotografie” verbreekt en wat meer wil dan het gebruikelijke kiekje, komt knulligheid om de hoek kijken. Handen en honden, plat en onbeholpen, maken dat het geheel er uit gaat zien als tamelijk starre en stijve, naïeve boerenkunst die vooral daardoor en door de merkwaardige gladde pasteltechniek charmeert (tot 1 juni).
Bedekovic
Essentieel voor de pastelportretten van Kunst is, dat ze achter glas zitten. Dat beschermt niet alleen de tere Pastellaag, maar geeft bovendien een helderheid aan het doffe pastel die het van zichzelf niet heeft. Dat beschermt niet alleen de tere Pastellaag, maar geeft bovendien een helderheid aan het doffe pastel die het van zichzelf niet heeft. Schilderijen van olieverf op glas benaderen in gladheid en helderheid die van pastels. De techniek (rechtstreeks op het glas schilderen) werd in de vorige eeuw ook in Nederland (en vooral op ’t platteland) beoefend, maar tegenwoordig je ervoor naar Joegoslavië. Een van de vele boeren naieven die daar nog met deze techniek werken is Bedekovic die op het moment in De Muzeval in Emmen lieflijke, landelijke taferelen en een enkel stilleven exposeert. Opmerkelijk is de overeenkomst tussen de figuren waarmee Bedekovic z’n landschappen van anecdotes voorziet en de figuren van de Drentse schilder Marcus Delanjp. Bedekovic is weliswaar sterk in uiterst verfijnde kleuren en z’n gedrongen bomen, maar vaak ook wel wat al te gelikt, zoetelijk en te knus (tot 1 juni).
„Remt Pieter Meyer 1796-1846” pastelportret van Berend Kunst
[] ERIK BEENKER.
___________________________________________________________
Naar 27-05-1959 lezing ds. E. J. F. Smits over de Portretschilder “Berend Kunst” in het Groninger Museum
Naar 28-05-1974: uitreiking boek Berend Kunst, reizende portretschilder
Naar 17-04-1982: De portretschilder B.W. Kunst
Naar Ommelander Museum en Verhildersum