| ___________________________________________________________ |
12-07-1972 Nieuwsblad van het Noorden, woensdag
Het Schathuis bij Verhildersum aanwinst voor Noord-Groningen Blikvanger
MEVROUW CLEVERING-MEYER kan het nog maar amper geloven, maar nog voor het einde van dit jaar zal er een begin worden gemaakt met de bouw van een schathuis bij de borg Verhildersum in Leens. Al vanaf februari van dit jaar zat mevrouw Clevering-Meyer in spanning of het ministerie van CRM de toegezegde toestemming voor de bouw zou verlenen, maar de definitieve goedkeuring liet maar op zich wachten. Pas vorige week kwam er aan deze tergende onzekerheid een einde toen mevrouw Clevering als secretaresse en penningmeesteresse van de Stichting Verhildersum een brief van het ministerie ontving, die ze aanvankelijk niet durfde te openen en nadat ze — alle moed bijeengeraapt — dat gedaan had nauwelijks kon geloven. Maar toen was het dan toch officieel zeker; het Rijk verleent toestemming, neemt 40 % van de bouwkosten voor z’n rekening en maakt daarmee de weg vrij voor bijdragen van provincie, gemeente en particulieren, die de f 200.000 moeten volmaken, die met de bouw van het schathuis gemoeid zijn.
Er heerst wel een beetje een feeststemming op het gemeentehuis in Wehe den Hoorn waar burgemeester G. H. Ausma, voorzitter van de Stichting Verhildersum verklaart dat het schathuis niet alleen voor zijn gemeente, maar zelfs voor heel Noord-Groningen een recreatief steunpunt zal betekenen.
Mevrouw Clevering, duidelijk tevreden, maar na de doorgestane „ontberingen” nog steeds voorzichtig legt er de nadruk op dat de bouw van ’t Schathuis in financieel opzicht nog steeds geen gespreid bedje is en dat, met name de subsidie van de provincie, nog niet helemaal in kannen en kruiken zit. Daar staat echter weer tegenover dat de gemeente Leens zó enthousiast is over de uitbreiding van de accommodatie van de borg Verhildersum met het Schathuis, dat de gemeente niet alleen via een zogeheten verfijningsregeling in 30 procent van de bouwkosten zal bijdragen, maar bovendien 10 pct. in één keer beschikbaar stelt om de aanloopkosten te overbruggen!
De verwikkelingen rond het Schathuis beginnen in 1969 toen het nog rustig op z’n plaats stond vlak bij Baflo en Saaxemborg genoemd werd. De borg moest echter wijken voor de ruilverkaveling.
Mevrouw Clevering-Meyer die al lang op de mogelijkheid zon, Verhildersum met een schathuis de verrijken (er hebben er oorspronkelijk twee gestaan) zag een oplossing; afbreken en bij Verhildersum weer herbouwen
Het eerste begin leek niet zo moeilijk, omdat al gauw bleek dat het Rijk en de provincie wel voor de herbouw van het schathuis voelden.
Maar toen alles in kannen en kruiken leek te zijn, rezen er opeens grote moeilijkheden. Het Schathuis mocht er wel komen, maar dan buiten de begrachting van Verhildersum omdat het binnen de begrachting de verhoudingen (een schathuis, haast zo groot als de borg zelf) zou verstoren. Daarop brak een periode aan die door burgemeester Ausma de nietes-welles-tijd wordt genoemd. Mevrouw Clevering-Meyer met in haar kielzog een aantal specialisten wonnen de strijd. Volgens haar historische gegevens hoort een schathuis altijd binnen de Borggrachten te staan.
Het schathuis, zoals dat nu uiteindelijk bij de borg Verhildersum zal komen is een gedeeltelijke hérbouw. Een gedeelte zal worden opgetrokken naar het model en met materialen van Saaxemborg, maar dan wel een verkleinde versie daarvan en de rest zal een reconstructie worden van het vermoedelijke model van het schathuis, zoals dat vroeger bij Verhildersum heeft gestaan.
Het belooft een bijzonder fraai complex te worden, dat behalve voor ontvangsten vooral ook voor het houden van exposities gebruikt zal worden. Burgemeester Ausma is zelfs van plan het schathuis te gaan gebruiken als plaats om de huwelijken binnen zijn gemeente te voltrekken.
Hoewel het schathuis op gemeentegrond komt te staan, zal het eigendom worden van de Stichting die daarom de grond waar het Schathuis op zal komen te staan van de gemeente in erfpacht krijgt. Wannéér het Schathuis er uiteindelijk zal staan, durft niemand met zekerheid te zeggen. Zeker is wel dat als het er staat, het nog niet direct in gebruik kan worden genomen, omdat de inrichtingskosten voor rekening van de Stichting komen. En geld dat daarvoor bestemd was, is al opgegaan aan alle telefoontjes, brieven en kilometerkosten die men heeft moeten maken, om het zover te krijgen als het nu is. Mevrouw Clevering-Meyer, die zelfs eens een keer, toen het er heel somber uitzag, heeft gedreigd af te treden, ziet de toekomst wat die kosten betreft nog somber in. „Maar het is nu of nooit,” zegt ze, „en het is nu geworden“.

foto De toekomstige situatie rond de borg Verhildersum. In het midden de borg Verhildersum.
Rechtsboven het „nieuw” te bouwen schathuis, dat een gedeeltelijke reconstructie wordt van de „Saaxemborg” bij Baflo.
Rechtsonder het theehuis bij Verhildersum. Niet zoals het er nu uitziet, maar zoals het in de verre toekomst na een eventuele restauratie zou kunnen worden.
Het schathuis toen het nog bij Baflo lag en „Saaxemborg” genoemd werd.
| ___________________________________________________________ |