___________________________________________________________

02-06-1987 Leeuwarder Courant, dinsdag 

Poolse wandkleden en sieraden in Leens  

  LEENS – In aansluiting op de omvangrijke tentoonstellingen van Poolse textiel- en weefkunst, die in de maanden maart en april te zien zijn geweest op verschillende plaatsen in Groningen o.a. op de Allersmaborg in Ezinge – is er momenteel in het koetshuis van de Borg Verhildersum in Leens opnieuw een expositie van een aantal Poolse kunstenaars.
Ditmaal betreft het echter niet alleen Poolse textiele kunstnijverheid. In een drietal vitrines liggen namelijk ook voorbeelden van Pools edelsmeedwerk.
  Er zijn een paar heel mooie kleden te bewonderen. Zoals de twee wandkleden van Jadwiga Krajewska, die wollen draden voornamelijk met plat- en steelsteken op fluweel heeft geborduurd en daarbij een prachtige reliëfwerking bereikt. De bijna geheel zwarte kleden intrigeren in hoge mate,  maar de werking zou nog intenser zijn als ze niet zo in het donker zouden hangen. Nu komen de subtiele kleurnuances, waarmee het zwart doorschoten is, letterlijk nauwelijks aan het licht. Het mooiste kleed in mijn ogen is dat van Anna Skórko, Het doek, genaamd „Licht IX“, is uit de serie „Verdwijnende wereld” en biedt een schitterende impressie van een heel rustiek, met licht overgoten landschap.
Heel vaag, hier en daar zelfs bijna geabstraheerd, maar van een grote zeggingskracht. Mooi zijn ook de beide maskerkleden Jolanta Owidska, gemaakt van in indigo bad geverfde touw en katoen, voor een deel in losse draden op het achterdoek hangend. Stefan Poplawski is figuratief, anecdotisch en geestig, vooral in zijn doek met de expressieve koppen van vier marktgangers.
De sieraden van tien Poolse zilversmeden zijn – evenals trouwens de wandkleden – geheel van deze tijd en wars van welke folkloristische traditie dan ook. Of zijn de broches in de vorm van zilveren eieren van Jacek Byczewski dat toch met helemaal? De vormgeving is over het algemeen nogal ingetogen modern en – een heel enkele uitzondering daargelaten – het tegendeel van bizar. Het zijn in alle opzichten draagsieraden. al kun je dan een vraagteken zetten bij de praktische draagbaarheid van bijvoorbeeld een halsketting en de ringen van Stanislaw Kedzierski, die heel ruw van vorm en uiterlijk zijn. Toch ook in zekere zin een ook artistieke verademing temidden van de vele letterlijke en figuurlijk haast te gepolijste halssieraden, oorhangers, broches, armbanden en ringen. Fraai van uiterlijk en getuigend van knap vakmanschap, dat natuurlijk wel, maar vaak nauwelijks verrassend, laat staan vernieuwend. Toch wordt je oog getroffen door bij voorbeeld de wat gewaagder broches van Krzystof Ginko, door de oorbellen in n koel-zuivere vorm van Tomasz Mayzel of door een armband met ivoor van Tomasz Plodowski.
  Ivoor, barnsteen en schildpad zijn overigens toch veelvuldig toegepaste materialen, o.a. in de vierkante broches van Wojeciech Brzesinki die ook een voorliefde heeft voor hout, zoals palissander, ebbehout, rozenhout en eiken. Heel mooi zijn een broche van schildpad, ivoor en zilver en een broche waarin zwart eiken, ivoor, palissander en zilver zijn verwerkt.
HENK VAN DER MEULEN 

Tentoonstelling, „Poolse weefkunst en edelsmeedwerk” tot en met 28 juni a.s. in het koetshuis van de Borg Verhildersum in Leens. Openingstijden van dinsdag t/m zaterdag van 13 tot 17.30 uur, op zondag van 11 tot 17.30 uur.

___________________________________________________________

Naar Poolse weefkunst in Allersmaborg 
Naar Ommelander Museum en Verhildersum