| ___________________________________________________________ |
18-08-1932, donderdag Nieuwsblad van het noorden
HET FEEST VAN GRONINGEN’s ONTZET OP ZATERDAG 27 AUGUSTUS a.s.
Het programma
8—9 uur Ochtendconcert in het Noorderplantsoen te geven door de Gron. Orkestvereeniging. Dirigent de heer E. Clemens Schröner.
9—10 uur Rondgang met muziek. Corpsen Gruno’s Postharmonie en Crescendo.
10—10 ½ uur Carillonbespeling. Klokkenist de heer Jacob Everts.
10 uur Keuring van Tuigpaarden N.z. Groote Markt.
10.15 uur Afmarsch van het Stadspark der gecostumeerde Landelijke Ruitergroepen.
11.30—12.30 uur Concert op de Groote Markt van het Politie-Muziekgezelschap. Directeur de heer E. E. Beier.
12 uur: Opening Zomerkennis op Vischmarkt en Ossenmarkt.
1 uur: Muziek naar de baan. Corps St. Joseph.
1—1.30 uur Carillonbespeling.
1.45 uur Aanvang Concours-hippique op de banen in Het Stadspark.
1. Keuring enkel ingespannen tuigpaarden. Open klasse. Prijzen: f 60, f 40, f 30, f 25 f 20 en f 15.
2. Harddraverij korte baan, max. afstand 800 M. Prijzen: f 300 f 150, f 100 en f 50.
3. Keuring groepen (4) Landfoouwrijpaarden. Prijzen f 60, f 50, f 40 f 30 en f 20, benevens verg. zilveren en zilveren medaille voor de twee beste landbouwrijpaarden, uitgeloofd door de Vereen, voor Vreemdelingenverkeer.
4. Jachtrit met eindloop van Landelijke ruiters. Ongeveer 60 deelnemers. Prijzen f 50, f 40, f 30, f 20 en 5 maal f 10.
5. Keuring spannen tuigpaarden (geen klasse). Prijzen f 60, f 50, f 30 en 3 maal f 20.
6. Finale draverij.
7. Défilé en Historische Quadrille, uit te voeren door 64 amazones en ruiters der landelijke rijvereenigingen.
Costumes uit de tijdperken: 1. Laatst 17e eeuw. 2. Midden 18e eeuw. 3. Napoleontischen tijd. 4. Biedermayer tijd.
Hoofdleider de heer T. H. Barlagen
Groep I wordt geformeerd door de Land. Rijver. Finsterwolde en Stadskanaal, groepscommandant de heer D. J. Mellema.
Groep II Veendam en Nw.-Buinen. Commandant de heer A, Bolhuis.
Groep III Leens en Uithuizen. Commandant de heer L. J. Westerhuis.
Groep IV Schildwolde en ’t Zandt. Commandant de heer P. Meinardi.
5—6 uur Muziekrondgang Corps Patrimonium. Route: ?
6—6.30 uur Carillonbespeling
9.30 uur Groot vuurwerk.
| ___________________________________________________________ |
25-08-1932 Nieuwsblad van het Noorden, donderdag
De Hippische Feesten bij de herdenking van Groningen’s Ontzet. De quadrille het hoogtepunt van het hippisch gebeuren in Nederland.
(Van onzen deskundigen medewerker)
De tand des tijds, die niets ontziet, heeft ook niet nagelaten haar invloed te doen gelden bij het samenstellen van het hippische programma ter gelegenheid van de herdenking van Groningen’s onzet.
Wanneer in Nederland nog sprake is van een hippisch feest met een historisch cachet, dan is het zeker op 28 Augustus te Groningen.
Wijd en zijd zijn die feesten bekend en het was ook vanzelfsprekend, dat toen men eenmaal besloot, Groningen’s ontzet feestelijk te herdenken, het paard daarbij de hoofdtoon zou voeren.
En dat de beteekenis van die keuringen steeds grooter werd zal ongetwijfeld verband hebben gehad met de vlucht, die de Groninger paardenfokkerij nam. Het Groninger paard werd verkocht naar alle werelddeelen en tonnen gouds heeft die fokkerij opgebracht. Het Groningerland heeft nog heden ten dage den naam van een hoogstaand fokdistrict en de kennis van het paard van den Groninger in het algemeen wordt hoogst geroemd.
Maar ook hier heeft de tijd veel verwoest en de niets ontziende mensch heeft er hard aan mede gewerkt veel wat mooi en goed was te vernietigen.
De paardenfokkerij bestaat nog, zal ook nooit verdwijnen en is momenteel zeker nog een van de best loonende onderdeelen van het boerenbedrijf. Maar in die fokkerij is veel veranderd; heel wat poëzie is verloren gegaan. De plaats van voorheen, die hét paard innam is verdwenen en daardoor heeft zij aan beteekenis verloren voor den buitenstaander. Opmerkelijk is echter, dat hoe modern de tijd ook is geworden en hoe de mechanische krachten ook over het paard hebben gezegevierd, als ontspanningsobject heeft het paard niets ingeboet. De schitterendste auto, een toonbeeld van het menschelijk vernuft, zal nog heden ten dage niet opkunnen tegen een mooi span paarden, dat naast voornaamheid toch altijd blijft ’n stuk levende poëzie.
Bij alles wat dan gewijzigd is zijn de hippische feesten op 28 Augustus blijven bestaan en twee wedstrijden uit de grijze oudheid bestaan heden ten dage nog n.l. de keuring op de Groote Markt en de draverijen op het Stadspark.
En nog steeds blijft daarvoor de belangstelling wakker, nog steeds trekken de briesende tuigpaarden met hun fenomenale actie duizenden oogen tot zich.
De ruitersport, die de laatste jaren een geweldige uitbreiding heeft ondergaan, heeft echter ook een plaats ingenomen bij de herdenking van Groningen’s onzet. Het is niet meer voldoende voor de toeschouwers alleen een keuring te zien en een draverij; het verwende oog van het tegenwoordige geslacht eischt veel meer.
En waar de rij sport zulk een groote plaats ging innemen, daar heeft het V. v. V.-bestuur een goede gedachte gehad met instandhouding van de traditioneele keuring en draverijen, de ruitersport te benutten, tot verhooging van het actueele in het programma. Dat daarvoor de landelijke ruitersport in aanmerking kwam was natuurlijk, immers de sterke groei van de ruitersport op het platteland zou niet begrepen zijn.
En zoo trokken het vorige jaar in den vroegen morgen vele ruitergroepen naar de stad in wedstrijd-verband en de opmarsch in totaal verband op de Groote Markt heeft ongetwijfeld een geweldige indruk gemaakt. De enorme belangstelling bewees wel, dat de harten van de Groningers nog lang niet koel zijn voor het paard maar dat de historische band tusschen de Groninger en het paard nog onverzwakt bestaat.
En nu heeft het Bestuur van de V. v. V. ter herdenking van Groningen’s Ontzet op a.s. Zaterdag behalve de keuringen en de draverij een historische quadrille op het programma geplaatst. Het is niet onmogelijk, dat in vroegere eeuwen, toen Groningen rijk was aan burchten, wel eens een quadrille is opgevoerd. Maar in de stad Groningen, is daarvan in de laatste eeuw geen sprake geweest. Zelfs in het geheele land is nog nooit een quadrille opgevoerd door uitsluitend landelijke ruiters in een dergelijk groot verband als op Zaterdag a.s. te Groningen zal plaats hebben.
Te Amsterdam en te Hoofddorp is wel een quadrille opgevoerd, maar daarbij verleende de bereden politie te Amsterdam haar medewerking.
Het is ongetwijfeld voor het Bestuur van de V. v. V. te Groningen een ongekend succes, de medewerking te hebben van de landelijke ruiters, om een quadrille op te voeren, waarvoor niet minder dan 64 ruiters en amazones benoodigd zijn. En voor de Noordelijke landelijke ruiters is het zeker een niet minder groot succes, daartoe in staat te zijn.
De quadrille werd in de vroegere tijden opgevoerd bij buitengewone plechtigheden en in die tijden bestond een quadrille uit 4 groepen van 8 of 12 paarden. Wanneer elke groep bestond uit 12 paarden, dan was de quadrille zeer groot. In Groningen bestaan de groepen uit 16 paarden, zoodat aangenomen kan worden dat dit vrijwel de grootste quadrille is, die ooit is uitgevoerd en het hoogtepunt wordt van een hippisch gebeuren. De uitvoering is een kijkspel van ongekende grootheid vooral door de rijkkleurige costumes waarin de ruiters en amazones gestoken zijn. Onze Rijksarchivaris Dr. Coster, heeft voor deze quadrille de costumes aangewezen uit de tijdvakken, waarin de kleurenrijkheid van de kleederdrachten naar voren komt.
De quadrille bestaat uit 27 onderdeelen en de opvoering duurt ongeveer 20 minuten.
Van de deelnemers (sters) wordt een groote activiteit gevraagd terwijl de vier commandanten een groote verantwoordelijkheid dragen. De talrijke formaties, die uitgevoerd moeten worden om weer tot een voorgeschreven samenstelling te komen, eischen een juiste uitvoering, daar de geringste fout een verwarring zal voortbrengen.
Wij willen er nog op wijzen, dat het formeeren van de verschillende situaties met vlotheid moet gebeuren en dus niet in stap kan geschieden omdat het totaal een zekere levendigheid moet geven. Zoodoende komen er ook galoppassages in voor. Het Is dus een schouwspel van paarden en ruiters van groote behendighed. Wij laten hieronder de quadrille volgen. De uitvoering van de quadrille heeft plaatse onder commando van den heer T. H. Barlagen te Reiderwoderpolder.
Nadat alle 64 ruiters linie geformeerd hebben met het front naar de tribune op het terrein, dat bestemd is voor de uitvoering van de quadrille, begint de quadrille met:
Afmarsch met éénen in stap vanaf de rechter-vleugel,
daarna draf éénmaal de manege rond en onderwijl van hand veranderen en linkerhoefslag volgen.
Zoodra allen op deze hoefslag zijn aangekomen met tweeën laten komen,
daarna van hand veranderen en rechterhoefslag volgen.
Zoodra allen op de hoefslag zijn aangekomen:
changeeren in galop 2 maal. Binnenzijde passeeren.
Daarna elke groep een groote volte laten rijden op 1/4 van het terrein. Door de S. op deze volte van hand laten veranderen 2 maal.
Daarna rechterhoefslag volgen.
Allen aangekomen op de hoefslag dan met vieren laten komen.
Changeeren in galop. 2 maal.
Binnenzijde passeeren, dan hoofd der colonne rechts door het midden der manege,
vervolgens 2 rechts en 2 links laten gaan.
Beide groepen van 32 ruiters elkaar rechts laten passeeren.
2 maal rond hoofden der 2 colonnes gericht.
Dan van hand laten veranderen, zoodat de ruiters 2 aan 2 door elkaar gaan.
Op de hoefslag aangekomen, éénmaal rond en elkaar rechts passeeren, weer van hand veranderen en door elkaar gaan,
dan op de hoefslag aangekomen met vieren links de hoefslag volgen.
Zoodra allen op de hoefslag zijn aangekomen, met achten laten komen en manege zooveel mogelijk verdeelen.
Per groep gelid links tot oorspronkelijke marschrichting, dus linker hoefslag, daarna voorwaarts op dien hoefslag, elke groep draait hier dus om haar linker vleugelman.
Daarna in colonne met afdeelingen. waarbij elke afdeeling (historische groep) in linie komt, de afd. achter elkaar.
Vervolgens van hand veranderen en op de rechterhand gekomen, op het midden groote volte.
Vervolgens volte sluiten, waardoor de rechts draaiende molen wordt geformeerd. Per afd. gelid links, zoover, tot elke afd. links op de groote volte komt.
Allen op de groote volte links aangekomen zijnde, volte sluiten, waardoor links draaiende molen ontstaat.
Dan volte openen en links de hoefslag volgen en hoofd der colonne links en linie formeeren.
Halt houden op het midden, front naar tribune.
Het programma is verder ruim voorzien.
Voor de keuring van tuigpaarden op de Groote Markt zijn aangegeven 9 stuks, aantal spannen 6.
De jachtrit wordt gehouden met flying start de geheele drom ruiters gaat gelijk af.
Voor de keuring landbouwrijpaarden zijn aangegeven 11 groepen van 4 paarden.
| ___________________________________________________________ |
1932 08 27 Nieuwsblad van het Noorden
Agenda VOOR GRONINGEN. De 260ste Herdenking van Groningen’s Ontzet in 1672, op Zaterdag 27 Augustus
5—6 uur Muziekrondgang Corps Patrimonium. Route: Groote Markt (Unie), Zwanestraat, O. Kijkin ’t Jatstraat. Visscherstraat, Verl. Visscherstraat, Westersingel Westerkade, Ganzevoortsingel, Coehoornsingel, Heerebinnensingel, Rademarkt, Steentïlstraat, Binnen Damsterdiep, Oostersingel, W. A. Scholtenstraat, Turfsingel, St. Jansstraat, Groote Markt (Unie).
6—6.30 uur Carillonbespeling.
6.30 uur Sintelbaan Stadspark: Internationale Athletiekwedstrijd A. V. Groningen 1926 —Bremer Sport Freunde van 1893.
9.30 uur Groot vuurwerk. Variété-voorstellingen.
Harmonie: Concert en Variété onder leiding van Faveur.
Concerthuis: Variété-programma, na afloop van het vuurwerk.
Muziek, cabaret en dancing in verschillende restaurants en café’s
ZONDAG, 28 Augustus.
9 uur Stadspark: Nederlandsche spelkampioenschappen van het K.N.G.V. Aanvang finales half twee des middags.
11 uur ’s morgens Harmonie: Gewestelijke protest-vergadering van overheidspersoneel tegen het rapport-Welter. Spreker de heer F. van Meurs, voorziter van den Ned. Bond van Personeel in Overheidsdienst en A.C.O.P.
1 uur Be Quick Stadion: Groninger Dagbladbeker-wedstrijden.
3.30 uur Noorderplantsoen: Concert Harmonie-orkest G. O. V. Dirigent E. Clemens Schröner.
Bioscoopprogramma’s van 26 Aug. tot en met 1 September.
Grand Theatre: Twee gelukkige harten, naar het tooneelstuk van Paul Frank. Geschäfte mit Amerika. In de hoofdrol Hermann Thimig. Verder Schaakmat, een detective-film
Cinema Palace: Siegfried Arna in De ooievaar staakt. Op ’t tooneel Willy Derby. In het voorprogramma Papa wil trouwen.
Luxor Theater: Nogmaals Het Congres danst
Beurs Theater: Watt en ½ Watt in De vliegende omnibus. Op het tooneel tot en met Woensdag 31 Aug. Bart Elfrink.
Wintertuin Frigge: 8 Academy girls (geprolongeerd), The Duchy Girls, English Song and Dance, Lya Roland met de nieuwste schlagers. Tot en met heden John Geo Russell, de zwarte saxofonist.
Heden na afloop van het vuurwerk voorstelling in de bioscopen.
Aanvang der avondvoorstellingen 8 uur.
STAD EN PROVINCIE. GRONINGEN, 27 Aug. Koninginnedag.
De repetities voor de zangaubade zullen Maandag gehouden worden in de Harmonie om 5 uur voor de 1e groep; om 6 uur voor de 2e groep. De 3e groep behoeft dus niet te repeteren.
A.s. Dinsdag echter komen om 6 uur al de kinderen der le en 2e groep en te kwart voor zeven de kinderen der 3e groep.
DE VIERING VAN GRONINGEN’s ONTZET
DE EERSTE FEESTKLANKEN.
De Groningers zijn vanmorgen gansch en al in de war gebracht. Menigeen is om zes uur wreedelijk uit Morpheus’ armen gesleurd door enkele knallen die, gehoord in het halve onderbewustzijn, dat op de grens van slapen en soezen is gelegen, verdacht veel leken op het geluid van afgeschoten donderbussen. En zij hebben gemeend, dat de Groningsche feestdag bij uitstek, de 28ste Augustus, herdenking van Groningen’s ontzet in 1672, al aan net laatste nummer, het als altijd brillante vuurwerk, bezig was.
Klaar wakker geworden, kwamen zij echter tot de ontdekking dat “n acht-en-twintigsten” nog moest beginnen, doch het aangename van deze troostvolle gedachte werd vergald door het vaststellen van het feit dat deze onverwachte wekker zijn geluid had geput uit een paar forsche donderslagen welke in combinatie met een malschen regen het vooruitzicht op den feestdag verre van aanlokkelijk maakten. De ruiters die van morgen omstreeks genoemd tijdstip al in het Stadspark aan het repeteeren waren, hebben van deze donderbui ook behoorljk geprofiteerd zij moesten de „generale” tijdeiijk staken, waardoor eenig oponthoud ontstond.
Gelukkig kwam de sombere voorspelling in den vroegen ochtend niet uit. Toen het Harmonie-orkest van de Groningsche Orkest Vereeniging om acht uur in het Noorderplantsoen zijn vroeg concert begon, leek het weer heel wat beter, om zich tenslotte in den loop van den morgen op prachtige wijze te herstellen. Onder de uitstekende leiding van den heer Clemens-Schröner voerde het orkest een welgekozen programma uit.
Om negen uur begon de traditioneele rondgang met muziek, welken het bestuur van Volksvermaken, de volijverige organisatie van het jaarlijksche Groningsche feest gezeten in rijtuigen steeds meemaakt. „Gruno’s Postharmonie” en „Crescendo” zorgden tijdens het afleggen van de route, waar als steeds veel belangstelling bestond, voor vroolijke muziek.
De helm als hooge hoed.
De heeren van Volksvermaken zijn dan dat weet elke Groninger, in galacostuum, waarbij de hooge hoed onontbeerlijk is.
Maar, of het komt doordat het dit jaar een jubileums-herdenking, de 260ste, was, op het gebied van gala-costumes was er vandaag iets nieuws, dat toch eigenlijk ook weer oud was, te aanschouwen. De Groningsche dienaren der Heilige Hermandad verschenen vandaag namelijk allen weer met hun oude liefde(?), den helm. Hiermede is de reeds dikwijls gestelde vraag, wat er met de oude helmen gebeurt, nu de platte pet weer is ingevoerd, opgelost: de helm is onderdeel geworden van het gala-costuum onzer politie-agenten!
De keuring.
Terwijl de Groningsche klokkenist, de heer Jacob Everts zijn spel over de stad liet hooren, werd om tien uur op de Groote Markt begonnen met het concours van endkel ingespannen tuigpaarden, dat steeds weer het schouwspel oplevert, zij het dan ook misschien wat minder kleurrijk en wat moderner, zooals de onvergetelijke Groningsche schilder Otto Eerelman dit op zijn bekend doek heeft vastgelegd.
Een zevental paarden, alle met een bekenden naam, nam hieraan deel, namelijk Hendo, Madam, Climax, Graaf Adolf, Landjonker, Lady Carter en Gloriette. Commandant en Chapelle waren niet verschenen.
De keuring ondervond weer een geweldig belangstelling. Voor een groot deel van het publiek waren de eigenaren, die bij de keuring aan de hand op allerlei manieren hun dieren trachtten aan te vuren, een speciale attractie. De paarden lieten zich uitstekend zien, zooals men weet, werden de uitslagen eerst hedenmiddag aan de baan bekend gemaakt. De burgemeester, de heer H. P. J. Bloemers, woonde de keuring bij.
De landelijke ruiters.
Omstreeks elf uur kwamen onder leiding van den heer T. H. Barlagen uit Reiderwolderpolder de gecostumeerde landelijke ruitergroepen van het Stadspark de Groote Markt oprijden.
De ruitergroepen waren afkomstig uit Finsterwolde, Stadskanaal, Veendam, Nieuw Buinen, Leens, Uithuizen, Schildwolde en ’t Zandt.
Onder hen bevonden zich ook verschillende amazones.
De stoet verbeeldde op uitstekende wijze de kleederdrachten achtereenvolgens uit het tijdperk Lodewijk XIV, laatst 17e eeuw, het tijdperk Lodewijk XVI, midden 18e eeuw, Napoleontischen tijd, begin 19e eeuw en de Biedermayer tijd, midden 19e eeuw.
Het défilé maakte een prachtig effect. De burgemeester inspecteerde in gezelschap het bestuur van Volksvermaken de ruiters, waarna deze weer naar het Stadspark afreden.
Op de film!
Dat was de tweede nieuwigheid vandaag de twee auto’s, van Orion Revue, Den Haag en Polygoon uit Haarlem, die opnamen maken van het feest voor hun geluidsjournaal. Wij hebben ons thans met eigen oogen kunnen overtuigen van de groote zorgvuldigheid waarmede het wekelijksche filmjournaal wordt samengesteld.
„Muziek aan de baan”.
Tijdens het oprijden van de landelijke ruiters bracht het Politie-Muziekcorps onder leiding van den heer E. E. Beier enkele uitstekende nummers ten gehoore.
De Kermis.
Op de Vischmarkt en Ossenmarkt staan weer talrijke draaigelegenheden en ander kennis-amusementen, die om twaalf uur precies los kwamen. Gewoonlijk heeft deze eendags-kermis over belangstelling niet te klagen, dit jaar zal op dezen regen zeker geen uitzondering maken. Het mooie zomerweer daarvoor waarborg.
Concours hippique.
Het muziekcorps St. Joseph trok om één uur, terwijl ook het cariljon weer werd bespeeld, door de stad naar de baan in het Stadspark, waar om kwart voor twee het concours-hippique begon.
Uitreiking van spaarbankboekjes.
In het Groene Weeshuis had hedenmorgen de traditioneele uitreiking van spaarbank-bankboekjes uit het Van Swinderen-fonds plaats. Dezen keer werden 156 kinderen van 38 scholen gelukkig gemaakt.
___________________________________________________________