Menu +

1856 Cholera in het veerhuis De Stoepen

1856 Cholera in het veerhuis De Stoepen

In het boek “De Marne. Eene Geschiedkundige Beschrijving” van Jan Zijlma staat op bladzijde 210 het volgende:

1856 [] In October overleden op de Stoepen, eene overzetterij over het Reitdiep onder Zuurdijk, zes van de zeven in één huis inwonende personen.

Meester J.S. van Weerden schrijft hierover in “Zuurdiek Mien Dörpke” niets.
De Stoepen behoorde bij de boerderij Stoepemaheerd en ligt in het Kerspel Warfhuizen. Stoepemaheerd ligt in het Kerspel Zuurdijk

 

Boven: Algemeen Handelsblad 21-10-1856 en onder: Algemeen Handelsblad 27-10-1856

  NvhN

Jan Zijlma geeft op 6 personen in hetzelfde huis. Het Algemeen Handelsblad komt op 5 personen en een bewoner van Oldehove.

De Overlijdensregister 1856 van de gemeente Leens en Oldehove brachten uitkomst. In totaal overleden 7 personen.

Overledenen:
15 october 1856: Frouwke van der Veen-Beukema, 40 jaar
16 october 1856 Albertje van der Veen; 1 jaar 10 maand
17 october 1856 Albert van der Veen, 5 jaar
19 october 1856
 Willem van der Veen, 7 jaar
21 october 1856
 Rijpke van der Veen, 11 jaar.
In totaal
5 personen uit 1 gezin.

Toch heeft Jan Zijlma gelijk met de 6 personen.
21 october 1856  de 6e persoon Rijpke Mennes Beukema, oud 66 jaar. Frrouwke van der Veen-Beukema was de dochter van Rijpke en woonde met  haar man Jacobus van der Veen en haar kinderen op de Stoepen.
Rijpke Mennes Beukema (ook geschreven: Buikema) was overzetter van het voetveer en tevens tapper. Meester J.S. van Weerden vermeldt dat aan de overzetterij – afgebroken 1926 – ook een tapperij (“jachtwaid”) was verbonden.
De laatste tappers en bewoners waren Willem Ritsema en zijn vrouw Betje. De vloer was bestrooid met wit zand. In 1856 zal het niet anders geweest zijn.

Op de 1e kadastrale kaart uit 1829 was de Stoepen eigendom van Henricus Warendorp Jannes Torringa, landbouwer op “Op de Douwen”, nu genaamd “Stoepemaheerd”.

Je zou verwachten dat de toenmalige bewoner van Stoepemaheerd, Rijpke Loots, als naaste buurman, aangifte van het overlijden gedaan zou hebben. Niets is echter minder waar. De aangiften van overlijden van de moeder en de kinderen  werden gedaan door de veldwachter Berend Alberts, wonende te Wehe en Albert Jacobs Dob, landbouwer te Warfhuizen,

Het overlijden van Rijpke Beukema werd gedaan Derk Sevinga, 35 jaar, daglooner, wonende Warfhuizen en Jan Doorenbos, 36 jaar, geneesheer, wonende Wehe.

Zou dokter Jan Doorenbos het Peruaansch Gezondheids-Poeder hebben voorgeschreven, 

of de wenken van Otto Petri hebben geraadpleegd?

pastedGraphic_2.png

Cholera heerste in die tijd. In de Wet Besmettelijke Ziekten 1872 werden maatregelen getroffen te voorkoming van de Cholera.

Wie was de  7e overledene?
In het Algemeen Handelsblad van 27 october wordt verwezen naar de datum 25 october. In Oldehove is op 25-10-1856 overleden Pieter Jakobs Beukema, * Niekerk (Oldekerk), 50 jaar, arbeider, wonende Oldehove. Van het overlijden werd op dezelfde dag aangifte gedaan. Het lijkt mij niet waarschijnlijk dat het overlijden ook nog diezelfde dag de krant haalde. Pieter Beukema was overigens geen familie van Rijpke Mennes Beukema.

Eerder komt in aanmerking Meerten Berends Rozema, arbeider, * 29-08-1814 Saaksum, † 15-10-1856 Oldehove. 42 jaar, arbeider, wonende Oldehove. Hij was gehuwd met Korneliske Egberts Pol en liet 4 kinderen achter.

Werd Meerten door Frouwke besmet of was het andersom? De incubatietijd van cholera is tussen de 2 uur tot 2 dagen.

Rijpke Mennes Beukema is op 17-11-1810 in Warfhuizen gehuwd met Albertje Luitjes Torrenga, tappersche, ~ 26-1-1783 Warfhuizen, † 06-12-1845  Warfhuizen, dochter van Luitje Roelfs Torringa en Annechien Jacobs, landbouwers op Schouwen. Uit dit huwelijk nog een dochter Swaantje Luitjens Hofman-Torringa, haar zoon Pieter Gerrits Hofman woonde in 1855 op Ewer 15.

Luitje Roelfs Torringa was eerder gehuwd met Aaltje Jans Borgman, waaruit ondermeer geboren is Jannes Luitjens Torringa gehuwd met Henrica Warendorp; hun zoon was de eerder genoemde Henricus Warendorp Jannes Torringa;

Jannes Luitjens Torringa, landbouwer Stoepemaheerd,  Albertje Luitjes Beukema-Torringa, dagloner, tapper, overzetter, Swaantje Luitjens Hofman-Torringa, dagloner, waren dus broer en zusters.

Jannes werd landbouwer op Stoepemaheerd. Blijkbaar waren er voor zijn zussen geen huwbare boerenzoons voorradig. Broers en zussen, die geen boerderij konden overnemen moesten een ander beroep vinden en werden veelal dagloners, soms bij hun broer/neef.

Albertje en Swaantje waren dus tantes van Henricus Warendorp Jannes Torringa en Frouwke van der Veen-Beukema was zijn nichtje.

Rijpke Mennes Beukema was een zoon van Menne Rijpkes Buikema en Frouke Everts Musch, beiden van Hornhuizen, kleinzoon van Rijpke Alberts en Anje Pieters, landbouwers Hornhuizen; boerderij Westerhorn, achterkleinzoon van Albert Alberts en Courtjen Rijpkes Boyckema.

Jacobus (Willems) van der Veen bleef na het overlijden van zijn gezin en schoonvader tapper op de Stoepen en overleed aldaar als onhertrouwde weduwnaar op 17-05-1859, 44 jaar oud. Zijn overlijden werd aangegeven door de eerder genoemde Albert Jacobs Dob, 56 jaar, landbouwer, wonende Warfhuizen; Klaas Doot, 25 jaar, daglooner, wonende Warfhuizen.

Jacobus van der Veen was geboren op 09-03-1815 te Zuurdijk als zoon van Willem Jacobus van der Veen en Ettje Sierts, die in 1829 als eigenaren woonden op Ewer 7.
Zijn geboorte werd aangeven door zijn vader, Klaas Harms Timmer, 39 jaar, timmerman en Jan Remges Wierenga, 30 jaar, zonder beroep, beiden wonende te Zuurdijk (Ewer).

______________________________________________________________

In volgorde overlijden 1856

1. Frouwke (Rijpkes) Buikema/Beukema, * Warfhuizen, † 15-10-1856 Warfhuizen, des morgens acht uur, 40 jaar

Ouders Frouwke: Rijpke Mennes Beukema, overzetter/tapper x Albertje Luitjens Torringa
Relatie Jacobus van der Veen
Aangevers: Albert Dob, 54 jaar, landbouwer, wonende Warfhuizen; Berend Alberts, 35 jaar, veldwachter, wonende Wehe
Albert Dob woonde Zuurdijksterweg 4 (Warendorp Torringa) x Martje Pieters van der Kooi

2. Albertje (Jacobus`) van der Veen, * 11-01-1855 Warfhuizen, † 16-10-1856 Warfhuizen, des morgens acht uur, 1 jaar 10 maanden

Ouders Jacobus van der Veen x Frouwke Beukema
Aangevers geboorte Albertje: vader Jacobus Willem van der Veen; Dirk Sevenga, 34 jaar, daglooner, wonende Warfhuizen; Giel Rennes, 36 jaar, veldwachter, wonende Wehe
“geteekend met uitzondering der eerste getuige die verklaarde, zulks niet te hebben geleerd”
Aangevers overlijden Albertje: Albert Dob, 54 jaar, landbouwer, wonende Warfhuizen; Berend Alberts, 35 jaar, veldwachter, wonende Wehe

3. Albert (Jacobus`) van der Veen, * 07-09-1851 Warfhuizen, †, 17-10-1856  Warfhuizen, 5 jaar, des avonds zes uur

Ouders Jacobus van der Veen x Frouwke Beukema
Aangevers geboorte Albert: vader Jacobus van der Veen; Albert Jacobs Dob, 49 jaar, landbouwer, wonende Warfhuizen; Freerk Renjes Feddema, 63 jaar, landbouwer, wonende Hoorn
Aangevers overlijden Albert: Albert Dob, 54 jaar, landbouwer, wonende Warfhuizen; Berend Alberts, 35 jaar, veldwachter, wonende Wehe

4. Willem (Jacobus`) van der Veen * 16-02-1849 Warfhuizen,  † 19-10-1856 Warfhuizen, 7 jaar, des avonds zes uur

Ouders Jacobus van der Veen x Frouwke Beukema
Aangevers geboorte Willem: vader Jacobus van der Veen; Albert Jacobs Dob, 46 jaar, landbouwer, wonende Warfhuizen; Hendrik Berends Smit, 50 jaar, schoenmaker, wonende Wehe
Aangevers overlijden Willem: Albert Dob, 54 jaar, landbouwer, wonende Warfhuizen; Berend Alberts, 35 jaar, veldwachter, wonende Wehe

5. Rijpke (Jacobus`) van der Veen, * 24-05-1845 Warfhuizen, † 21-10-1856 Warfhuizen, 11 jaar, des middags twaalf uur

Ouders Jacobus van der Veen x Frouwke Beukema
Aangevers geboorte Rijpke: vader Jacobus van der Veen; Klaas Pieters Cleveringa, 53 jaar, daglooner, wonende Warfhuizen; Kornelis Jans Bloem, 36 jaar, daglooner, wonende Warfhuizen
“geteekend met uitzondering der laatst genoemde getuige die verklaarde niet te kunnen teekenen als hebbende dat niet geleerd”
Aangevers overlijden Rijpke: Albert Dob, 54 jaar, landbouwer, wonende Warfhuizen; Berend Alberts, 35 jaar, veldwachter, wonende Wehe

6. Rijpke Mennes Buikema/Beukema, tapper, wonende Warfhuizen, * Hornhuizen, † 24-10-1856, des morgens zes uur, 66 jaar x 17-11-1810 Warfhuizen Albertje Luitjes Torrenga, * Warfhuizen, † 06-12-1845  Warfhuizen, 62 jaar, des morgens een uur, tappersche

Aangevers Rijpke: Derk Sevinga, 35 jaar, daglooner, wonende Warfhuizen; Jan Doorenbos, 36 jaar, geneesheer, wonende Wehe
Ouders Rijpke: Menne Rijpkes Buikema, ~ 30-09-1759 Hornhuizen, † 14-09-1825 Warfhuizen, des avonds tien uur 68 jaar x Frouke Everts Musch, ~ 10-01-1790 Hornhuizen, †17-06-1826 Warfhuizen
Aangevers Menne: Rijpke Mennes Beukema, 34 jaar, dagloner, wonende Warfhuizen, zoon overledene; Klaas Jans Bijma, 67 jaar, horlogemaker, wonende Warfhuizen
Verklarende den eerstgenoemden deposant niet te kunnen schrijven als hebbende dezulks niet geleerd
Menne woonde huis 23 Warfhuizen, Nalatende 4 kinderen
Ouders Menne: Rijpke Alberts x Anje Pieters, landbouwers Hornhuizen, Westerhorn, Ommelanderweg 28 Hornhuizen
Grootouders Menne: Albert Alberts en Courtjen Rijpkes Boyckema
Overgrootouders Menne: Albert Jans en Trijntje Popkes
Ouders Albertje: Luitje Roelfs x Annechien Jacobs
Aangevers Albertje: Jan Bakker Jurriens Boer, 60 jaar, landbouwer, Barnegaten, Zuurdijksterweg 2, Warfhuizen, nabuur; Albert Dob, 43 jaar, landbouwer, wonende Warfhuizen nabuur

7. Pieter Jakobs Beukema, * Niekerk (Oldekerk), † 25-10-1856 Oldehove, 50 jaar, arbeider, wonende Oldehove x 07-07-1827 Zuidhorn Hilje Hindriks Klinker, dienstmaagd, * Feerwerd, † 24-01-1880 Zuurdijk, 76 jaar, des avonds zes uur

Ouders Pieter: Jakob Foppes, arbeider en Anje Pieters, arbeidster
Ouders Hilje: Hindrik Geerts Klinker, timmerman en Teuniske Jakobs, arbeidster
Aangevers overlijden Hilje: Klaas Lap, daglooner, 44 jaar, wonende Zuurdijk; Jan Balkema, 57 jaar, daglooner, wonende Zuurdijk
Jan Balkema was gehuwd met Hiektje Wierenga
Geen verwantschap met de families Beukema in de Marne.

of

Meerten Berends Rozema, arbeider, * 29-08-1814 Saaksum , † 15-10-1856, 42 jaar, arbeider, wonende Oldehove x 18-05-1844 Oldehove Korneliske Egberts Pol, * Niehove, † 30-07-1863 Oldehove, 43 jaar, des namiddags een uur

Meerten en Korneliske hadden 4 kinderen
Ouders Meerten: Berend Meertens Rozema en Trijntje Harms van Dijk
Ouders Korneliske: Egbert Egberts Pol en Auktje Derks Oldenburg
Korneliske hertrouwde op 07-11-1862 Oldehove met Jan Warendorp (geen verwantschap met de familie Warendorp in de Marne)
Ouders Jan Warendorp: Teunis Hendriks Warendorp, arbeider en Maike Jans Dol, arbeidster

______________________________________________________________

Jacobus (Willems) van der Veen, dagloner, * 09-03-1815 Zuurdijk, † 17-05-1859 Warfhuizen, 44 jaar, des avonds negen uur x 09-05-1845 Leens Vrouwke Rijpkes Beukema

Ouders Jacobus: Willem Jacobus van der Veen en Ettje Sierts, Ewer 7
Ouders Vrouwke: Rijpke Mennes Beukema, overzetter x Albertje Luitjens Torringa
Aangevers overlijden Jacobus: Albert Jacobs Dob, 56 jaar, landbouwer, wonende Warfhuizen; Klaas Doot, 25 jaar, daglooner, wonende Warfhuizen
Aangevers geboorte Jacobus: vader Willem Jacobus van der Veen, 42 jaar, dagloner, wonende Zuurdijk; Klaas Harms Timmer, 39 jaar, timmerman, wonende Zuurdijk; Jan Remges Wierenga, 30 jaar, zonder beroep, wonende Zuurdijk
Willem Jacobus van der Veen ondertekende met Willem Kobes van der Ven
Getuigen huwelijk: Hendrik Berends Smit, 47 jaar, schoenmaker; Hendericus Derks Sissingh, 58 jaar, wagenmaker; Hendrik Roelfs Spoelma, 52 jaar, wever; Rijpke Dijkstra, 51 jaar, veldwachter; allen wonende Wehe;
“verklarende de ouders van de comparante Bruid niet te kunnen teekenen, als hebbende zulks niet geleerd”

 

______________________________________________________________

Kind Jannes Luitjens Torringa: Henricus Warendorp (Jannes) Torringa, landbouwer Stoepemaheerd

Kind Albertje Luitjes Beukema-Torringa:  Frouwke (Rijpkes) van der Veen-Beukema, dagloner,

Kind Swaantje Luitjens Hofman-Torringa: Gerrit Pieters Hofman, Ewer 15, dagloner

______________________________________________________________

Terug naar Geschiedenis